สัญญาณเตือนจากยอดพ้นภูเขาน้ำแข็งทางการเงินที่กำลังเปลี่ยนแปลงไป
ปัจจุบันภาคธุรกิจการธนาคารกำลังเผชิญหน้ากับการปรับเปลี่ยนครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายสิบปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อผู้นำองค์กรระดับโลกที่มีอิทธิพลสูงอย่าง เจมี ไดมอน ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของธนาคาร JPMorgan Chase ได้แสดงทัศนะที่น่าสนใจว่า เส้นทางอาชีพยอดนิยมในอดีตกำลังถูกเขียนนิยามและโครงสร้างใหม่ทั้งหมดอย่างสิ้นเชิง
พายุความเปลี่ยนแปลงนี้กำลังแผ่ขยายวงกว้าง เริ่มส่งสัญญาณชัดเจนตั้งแต่โต๊ะทำงานในวอลล์สตรีทไปจนถึงศูนย์กลางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย โดยในเวทีการประชุมระดับสูงระบุว่า โครงสร้างกำลังคนรุ่นใหม่จะเน้นหนักไปที่เทคโนโลยีมากขึ้น แล้วทดแทนด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านปัญญาประดิษฐ์และระบบประมวลผลอัตโนมัติที่จะเข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิผลในการทำงานให้สูงขึ้นกว่าเดิมหลายเท่าตัว
มายาคติความมั่นคงของคนรุ่นใหม่กับการปรับตัวในโลกความเป็นจริง
นักศึกษาและผู้เริ่มทำงานในสายการเงินมักคิดว่า การมีตำแหน่งหน้าที่ในองค์กรธนาคาร หมายถึงเส้นทางอาชีพที่ไร้ความเสี่ยง แต่ข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นกลับแสดงให้เห็นว่าอุตสาหกรรมนี้ไม่เคยหยุดนิ่งอยู่กับที่
ผู้คร่ำหวอดในสายงานนี้ต่างยอมรับว่า รูปแบบธุรกิจการธนาคารเปลี่ยนไปในทุกๆ วงรอบเศรษฐกิจ สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในปัจจุบันจึงไม่ใช่แค่การปรับลดพนักงานตามฤดูกาล แต่เป็นการ ลบล้างและสร้างมาตรฐานใหม่ ที่สามารถทำงานร่วมกับระบบอัจฉริยะได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ตัวเลขดัชนีชี้วัดที่บอกเล่าทิศทางอนาคตโดยไม่ต้องคาดเดา
หากต้องการทำความเข้าใจภาพรวมให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ลองมาพิจารณาข้อมูลกำลังคนของธนาคารชั้นนำ สะท้อนถึงการปรับเปลี่ยนเชิงยุทธศาสตร์ที่เงียบเชียบแต่ทรงพลัง ดังนี้
- ยุทธศาสตร์ของ JPMorgan Chase: เลือกที่จะไม่รับคนคุณสมบัติเดิมเข้ามาทดแทนผู้ที่เกษียณหรือลาออก
- การลดขนาดองค์กรของ Wells Fargo: สะท้อนภาพการใช้เทคโนโลยีเข้ามาทดแทนส่วนงานปฏิบัติการ
- เป้าหมายเชิงรุกของสถาบันการเงินข้ามชาติ: ตั้งเป้าตัดตำแหน่งงานสนับสนุนในระยะยาวเพื่อเพิ่มความคล่องตัว
สิ่งที่เกิดขึ้นสวนทางกันอย่างน่าทึ่งคือขีดความสามารถในการทำกำไร สถาบันการเงินหลายแห่งสามารถสร้างผลกำไรสุทธิเพิ่มขึ้น ท่ามกลางการลดจำนวนผู้ปฏิบัติงานในระบบ
การลงทุนมหาศาลด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและปัญญาประดิษฐ์
ดัชนีชี้วัดความเอาจริงเอาจังขององค์กรดูได้จาก งบประมาณเม็ดเงินที่จัดสรรลงไปในภาคเทคโนโลยี พบว่ามีการล็อกงบประมาณเฉพาะเจาะจงสำหรับโครงการ AI เพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานรูปแบบใหม่ทั้งหมด
ที่น่าสนใจคือมีการติดตามพฤติกรรมการทำงานของวิศวกร วัดผลจากการนำปัญญาประดิษฐ์มาช่วยเพิ่มความเร็วในกระบวนการทำงาน ส่งผลให้งานบางประเภทใช้จำนวนคนลดลงแต่ได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำยิ่งขึ้น
ใครคือผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงและใครที่จะได้ประโยชน์
ข้อมูลเชิงสถิติจากหน่วยงานประเมินผลระบุชัดเจน งานใดก็ตามที่มีลักษณะซ้ำๆ และดำเนินไปตามขั้นตอนที่กำหนดไว้ จัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่จะหายไปจากตลาดแรงงานในระยะเวลาอันสั้น
ในทางกลับกันกลุ่มอาชีพที่จะยังคงมีความต้องการสูง ได้แก่งานที่ต้องอาศัยการสร้างความสัมพันธ์และความน่าเชื่อถือระหว่างบุคคล เนื่องจากระบบปัญญาประดิษฐ์ยังไม่สามารถเลียนแบบอารมณ์ความรู้สึกและความเข้าใจเชิงลึกได้
การปรับเปลี่ยนเกณฑ์การสัมภาษณ์งานและคุณสมบัติที่ต้องการ
ประเด็นที่สำคัญที่สุดที่คนทำงานยุคนี้ต้องตระหนัก การกำหนดคุณสมบัติพื้นฐานด้านเทคโนโลยีในทุกตำแหน่งงาน
ที่ผ่านมาความสามารถในการรักษาความสัมพันธ์กับลูกค้าคือหัวใจหลัก แต่ปัจจุบันเกณฑ์การพิจารณาได้เพิ่มความสามารถในการทำงานร่วมกับเครื่องมืออัจฉริยะ ดูรายละเอียด ทำให้แรงงานที่ไม่สามารถประยุกต์ใช้เครื่องมือสมัยใหม่ในการทำงานได้ มีโอกาสเผชิญความยากลำบากในการหางานสายตรงในอนาคตอันใกล้นี้